An toàn & liêm chính học thuật trong môi trường số
Liên hệ chính sách của ĐHQGHN và xây dựng bộ 7 nguyên tắc cá nhân về sử dụng AI có trách nhiệm trong học tập.
Xem & tải file dự án trên Google DriveHình thành nhận thức rõ ràng về ranh giới giữa hỗ trợ hợp lý và gian lận học thuật khi sử dụng AI tạo sinh, đồng thời xây dựng một bộ nguyên tắc cá nhân có thể áp dụng vào học tập hàng ngày — dựa trên chính sách của ĐHQGHN và phân tích các vấn đề đạo đức thực tế.
Nhiệm vụ học tập đi kèm
Để minh chứng cách áp dụng AI có trách nhiệm, tôi chọn nhiệm vụ thực tế: Xây dựng dàn ý bài thuyết trình 5–7 phút về "Các mô hình học máy phổ biến" — một chủ đề thuộc ngành Khoa học Máy tính, có sử dụng AI ở mức hỗ trợ và minh bạch.
1. Tìm hiểu chính sách của ĐHQGHN về sử dụng AI
ĐHQGHN cùng nhiều trường đại học lớn như Học viện Ngân hàng, ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế TP.HCM đã ban hành hướng dẫn về sử dụng AI trong học tập. Bốn điểm chung nổi bật:
- AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ — không thay thế tư duy và năng lực phân tích của người học.
- Không sử dụng AI để: viết thay bài luận/báo cáo/bài tập; tạo dữ liệu, tài liệu tham khảo hoặc trích dẫn không có thật; thực hiện bài kiểm tra/bài thi dưới mọi hình thức.
- Khuyến khích sử dụng AI minh bạch — nêu rõ công cụ, phiên bản, prompt và cách người học đã chỉnh sửa đầu ra.
- Tôn trọng bản quyền & bảo vệ dữ liệu — không đưa thông tin cá nhân hoặc tài liệu mật vào mô hình AI.
2. Thực hiện nhiệm vụ học tập với AI (theo đúng chính sách)
2.1. Prompt đã sử dụng:
2.2. Kết quả AI cung cấp:
- Dàn ý gồm 3 phần, trình bày rõ ràng.
- Danh sách các mô hình học máy phổ biến (Decision Tree, SVM, Neural Networks, …).
- Ví dụ minh họa tương ứng với từng mô hình.
2.3. Cách đánh giá & chỉnh sửa đầu ra AI:
- Kiểm tra độ chính xác và mức độ cập nhật của thông tin.
- Bổ sung ví dụ từ bài giảng trên lớp.
- Rút gọn các câu quá dài để phù hợp với thời lượng trình bày.
- Điều chỉnh cách diễn đạt để không sao chép nguyên văn đầu ra của AI.
2.4. Minh bạch về việc sử dụng AI — trong báo cáo / thuyết trình tôi ghi rõ:
- Công cụ: ChatGPT 5.1.
- Thời điểm: ghi rõ thời điểm sử dụng công cụ.
- Loại hỗ trợ: cung cấp dàn ý và gợi ý nội dung (không viết toàn bộ bài).
3. Phân tích các vấn đề đạo đức khi dùng AI
3.1. Ranh giới giữa hỗ trợ hợp lý và gian lận học thuật
✓ Hợp lý
Dùng AI để gợi ý ý tưởng, giải thích khái niệm, kiểm tra lỗi và lập dàn ý.
✗ Gian lận
Để AI viết toàn bộ bài, trả lời bài kiểm tra, hoặc tạo dữ liệu giả.
3.2. Quyền sở hữu trí tuệ và trích dẫn. AI không phải nguồn học thuật chính thống và cần được kiểm chứng. Người học cần trích dẫn hoặc khai báo đầy đủ khi sử dụng thông tin do AI gợi ý.
3.3. Tính minh bạch. Sinh viên cần báo cáo rõ mức độ AI tham gia vào bài làm, tránh che giấu việc sử dụng công cụ.
3.4. Tác động đến quá trình học tập. Lạm dụng AI có thể làm giảm khả năng tư duy độc lập. Ngược lại, sử dụng đúng cách thì AI giúp tăng tốc độ học, mở rộng kiến thức và cải thiện kỹ năng viết.
Bộ 7 nguyên tắc cá nhân về sử dụng AI có trách nhiệm
Minh bạch
Luôn khai báo rõ khi AI được sử dụng — công cụ nào, phiên bản, prompt và mức độ hỗ trợ.
Tự chủ học thuật
AI chỉ hỗ trợ, không thay thế tư duy cá nhân — mọi lập luận và kết luận phải xuất phát từ bản thân.
Tránh gian lận
Không dùng AI để làm bài kiểm tra, bài thi hoặc viết thay toàn bộ bài luận/báo cáo.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Không nhập thông tin nhạy cảm (CCCD, mật khẩu, tài liệu mật…) vào AI.
Tôn trọng bản quyền
Kiểm tra lại nguồn; không sử dụng trích dẫn do AI tạo ra nếu chưa xác thực ngoài đời thực.
Kiểm chứng thông tin
Không tin tuyệt đối vào đầu ra của AI — luôn kiểm tra chéo với nguồn học thuật uy tín.
Phát triển kỹ năng cá nhân
Sử dụng AI để hỗ trợ việc học, không thay thế quá trình tự học — coi AI như một gia sư, không phải người làm bài hộ.
Infographic tổng hợp
"Sử dụng AI tốt nhất khi bạn dùng nó để học tốt hơn, suy nghĩ sâu hơn, và hành động trung thực hơn."